Direct naar de inhoud
Verlichte fabriek bij nacht, weerspiegeld in het water

Wat is emissiehandel?

Emissiehandel begrenst de uitstoot van CO2 in Europa en geeft die uitstoot een prijs. Hier leest u in heldere taal hoe het werkt.

Cap and trade

Het systeem in drie stappen

Het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) werkt volgens het principe van cap and trade: een plafond voor de totale uitstoot, en handel in de rechten daaronder.

  1. Stap 1

    Plafond

    De EU stelt elk jaar een maximum vast: het aantal emissierechten. Dat plafond daalt elk jaar, met 4,3% per jaar in 2024 tot en met 2027 en met 4,4% per jaar vanaf 2028.

  2. Stap 2

    Verdelen en veilen

    Emissierechten worden geveild. Sommige bedrijven krijgen een deel gratis. Daarnaast worden rechten verhandeld op handelsplatformen en tussen bedrijven onderling.

  3. Stap 3

    Inleveren en handelen

    Bedrijven leveren voor elke ton CO2 die zij uitstoten één recht in. Hebben ze rechten over, dan kunnen ze die verkopen. Komen ze tekort, dan kopen ze bij.

Zo maakt elk bedrijf een afweging: emissierechten kopen of investeren in schonere productie. De prijs komt tot stand door vraag en aanbod.

Kerncijfers

Het grootste systeem ter wereld

  • 2005Start van het EU ETS
  • 29Deelnemende landen
  • ± 10.000Bedrijven in Europa
  • ± 45%Van de CO2-uitstoot in de EU
  • ± 350Bedrijven in Nederland, deelname verplicht
  • 1 tonCO2 per emissierecht

Bron: Nederlandse Emissieautoriteit

Wie doet mee?

Sectoren en prijsontwikkeling

Het EU ETS begon met de elektriciteitssector en de zware industrie. Sinds 2012 doet de luchtvaart mee en sinds 2024 ook de scheepvaart, voor schepen vanaf 5.000 brutotonnage. In Nederland vallen ongeveer 350 bedrijven onder het systeem; voor hen is deelname verplicht.

Hoe de prijs zich ontwikkelde

  • 2017ongeveer € 5 per ton
  • februari 2023boven € 100 per ton
  • 2e kwartaal 2024rond € 70 per ton

De prijs beweegt met vraag en aanbod. Voor een actuele prijs ontvangt u van ons altijd een voorstel op maat.

Industriegebied aan het water bij avond, met verlichte installaties en rook

Tijdlijn

Van start tot klimaatneutraal

  1. 2005Start van het Europese emissiehandelssysteem
  2. 2012De luchtvaart gaat meedoen
  3. 2023Het CBAM gaat in op 1 oktober
  4. 2024De scheepvaart gaat meedoen
  5. 2028ETS2 volledig van kracht
  6. 2050Doel: Nederland klimaatneutraal

Toezicht en register

De rol van de NEa en het EU-register

De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) voert de emissiehandel in Nederland uit en beheert het Nederlandse deel van het EU-register. In dat register staan alle emissierechten op rekeningen. Het werkt vergelijkbaar met internetbankieren: rechten worden van de ene rekening naar de andere overgeboekt.

Wie handelt in emissierechten, gebruikt daarvoor een handelsrekening. Voor zo'n rekening is een inschrijving bij de Kamer van Koophandel nodig. Rechten op een handelsrekening kunnen worden overgeboekt en ook worden doorgehaald.

NANOC laat zich registreren bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) als handelaar in CO2-certificaten.

Schoorsteen met witte rookpluim tegen een blauwe lucht

Wat komt er aan?

ETS2 en CBAM

ETS2: gebouwen en wegtransport

Met ETS2 komt er een tweede emissiehandelssysteem voor gebouwen, wegtransport en andere sectoren, zoals de kleinere industrie. Niet de automobilist of huiseigenaar, maar de brandstofleverancier krijgt de verplichting. ETS2 is vanaf 2028 volledig van kracht.

Voor transportbedrijven en eigenaren van gebouwen betekent dit dat de kosten van CO2 kunnen doorwerken in de prijs van brandstof. Het loont om daar nu al over na te denken.

CBAM: CO2 aan de grens

Het CBAM is het CO2-grensmechanisme van de EU. Het geldt sinds 1 oktober 2023 voor de invoer van ijzer en staal, aluminium, kunstmest, elektriciteit, waterstof en cement.

Zo krijgt ook de CO2-uitstoot bij de productie van deze goederen buiten de EU een plek, naast de emissiehandel binnen Europa.

Bron: Nederlandse Emissieautoriteit

Vragen over emissiehandel?

Wij leggen graag uit wat het EU ETS of ETS2 voor uw organisatie betekent.

Neem contact op